Önlüğün Derledikleri

Yolu mutfaktan geçen konularla ilgili merak edilenleri uzun uzun araştırdık ve sizler için derledik. Sizlerin de eklemek istediğiniz bilgiler, değerli yorumları bekliyoruz.

Mikrodalga Fırın mı, Uzay Mekiği mi?

Çoğumuzun evinde olan mikrodalganın nimetlerinden yeterince faydalabiliyor muyuz? Sadece yemek ısıtmak ya da buz çözdürmek için mi kullanıyoruz? Yoksa uzay mekiğini andıran düğmelerden sadece bir ikisi mi aşındı ?

Mikrodalga nedir?

Mikrodalgalar radyo dalgalarına benzeyen elektromanyetik dalgalardır ve yiyeceğin en küçük bileşenleri olan yağ ve su moleküllerini titreşmesini sağlarlar; bu sayede birbirine sürten bileşenler sayesinde oluşan sıcaklık ile yemek ısınır yada pişer. İçerisinde daha çok su molekülü ihtiva eden besinler daha hızlı pişer.

Mikrodalga da kullanılabilecek kaplar:

Düz bir şekilde dağılan mikrodalgalar porselen, cam, kağıt türevleri, seramik ve plastik içerisinden engellenmeden geçerler bu şekilde yiyeceklerin içine hücum eder.

Mikrodalgalar metal yüzeylerden yansırlar, eğer fırın kapağı açık olmazsa yansıyan bütün dalgalar iç yüzeylere çarpar. Dolayısıyla metal içeren (çelik paslanmaz çelik, demir, alüminyum, kalaylı) kaplar kullanıma uygun değildir. Kullanıldığı takdirde metalden yansıyan ışınlar kıvılcımlar çıkarır ve fırına zarar verir. Mikrodalganın kapağı çalışırken asla açılmamalıdır.

Alüminyum kaplar ve folyolar kullanılacaksa kapların kapaklarının açık fırının iç yüzeyine ve birbirine temas etmemesine özen gösterilmelidir, ancak kapların mikrodalgada kullanılabilir cinste olduğundan emin olunmalıdır. Bu kaplar kullanıldığında ışınlar yiyeceğe sadece tepeden ulaşabilip kabın kenarlarından yansıyacağından daha uzun sürede ısınırlar.

Eğer mikrodalga fırında plastik kaplar kullanılacaksa ısıya dayanıklı olmasına özen gösterilmelidir.

Cam ve porselen kaplar mikrodalga için idealdirler, ancak kapağı kapalı kavanozlar ve dar uzun şişeler kullanılmamalıdır.

Toprak, kil kaplar kullanıma uygun olsada çatlak barındırmamasına dikkat edilmelidir. Isınan sıvı yada yemek çatlakdan sızıp kırılmasına sebep olabilir.

Mikrodalga fırınlarda ahşap, hasır gibi maddelerin kullanılması çatlayabileceklerinden tavsiye edilmez.

Mikrodalgada plastik film kullanılacaksa filmin ısıya dayanıklı olması önemlidir. Fırın poşeti kullanılması halinde ise poşetin buharın çıkmasına olanak verecek şekilde delinmesi gereklidir.

Hangi cins kap kullanılırsa kullanılsın kullanılan kabın 2/3’ünün doldurulması uygundur, en uygun formda kaplar yuvarlak ve oval olanlardır, köşeli dizayna sahip olan kaplarda ışınlar köşelere çarpar ve yemeğin bazı bölümleri ısınmaz.

Mikrodalgaların Sık Rastlanan Seviye Çizelgeleri Kıyaslaması

High	%100	800 Watt	Çok Hızlı Isıtma
Medium High	%80	640 Watt	Hızlı Isıtma
Medium	%60	480 Watt	Orta Seviye
Medium Low	%40	320 Watt	Yavaş ısıtma
Low	_	160 Watt	Çok Yavaş Isıtma

Mikrodalganın kullanım alanları pişirme, buz çözdürme, eritme, ısıtma, ızgara (mikrodalga özelliklerine bağlı) olarak sıralanabilir.

Dondurulmuş gıdalar kısa sürede fırının buz çözdürme fonksiyonu ile kullanıma hazır hale getirilebilir. Bu fonksiyondan maksimum seviyede faydalanabilmek için dondurulan gıdaların porsiyonlar halinde dondurulması işi kolaylaştırıp, ziyanı engelleyecektir. Mümkün olduğunca yayılarak gıdanın çözdürülmesi çözülme süresini kısaltacaktır, küçük parçaların çözülmesi daha kolaydır. Et çözülürken çözdürme işleminin ortasında ters yüz edilebilir. Bütün gıdalar için çözdürülürken tamamen çözdürülmek yerine bir kısmının fırından çıktıktan sonra oda sıcaklığında 5-10 dakika çözülmesi daha doğru olacaktır.

Isıtma işlemini saltas sosundan, kırmızı şaraba, yağ, peynir gibi bir çok yiyecekte, yemeklerde, süt, kakao, kahve gibi içeceklerde kullanılabilir. Sütlü gıdalar çok uzun süre ısıtılırsa bozulabilirler, alkollü içecekler tutuşabilirler. Isıtmak istenilen yiyeceğin üzerinin örtülmesi eşit ısınmasını ve daha hızlı ısınmasını sağlar. Etler ısıtılırken kuruyacağından üzerleri hafifçe yağlanmalıdır. Büyük miktarda bir yemek ısıtılacaksa bir iki kez karıştırılması ısınmayı kolaylaştırır ve eşitler. Makarna, pilav, püre gibi yiyecekler ısıtılırken az miktarda su eklenmelidir. Dondurma sertleşmiş hatta donmuşsa 30 saniye kıvam kazanması için yeterli olacaktır. Kristalleşmiş bal ve reçeller içinde 30-40 saniyelik ısıtma fonksiyonlarından yararlanılabilir. Kabuklu besinler (patates, domates, elma vb) ısıtılırken yada pişirilirken üzerlerine bir kaç çizik atılmalıdır. Donmuş tereyağının sürülebilir kıvama gelmesi için 30 sn kadar bir süre yeterli olacaktır. Çikolataeritmek için 3-4 dakikalık ısıtma fonksiyonu yeterli olacaktır.

Pişirme işleminde unutulmaması gereken püf noktası yemeğin hacminin artmasına doğru oranda sürede artar. Yemeklerin sıkıca kapanmış kavanozlarda pişirilmemelidir. Pişen yemek mikrodalgadan çıkarılırken mutlaka fırın eldiveni kullanılmalıdır. Düz tabak kullanımı süreyi kısaltması açısından tercih edilmelidir. Genelleme yapılacak olursa her 100 gram yiyecek 1 dakikada pişer.

Mikrodalga fırının içindeki ışı görebiliyorum bu durumda mikrodalga ışınlar fırın kapağından dışarı sızabilirler mi?

Fırınların kapaklarında bulunan metalin üstündeki ufak delikler ışının dışarı çıkmasını engeller, mikrodalganın fiziksel karakteristikleri o deliklerden geçmeye uygun değildir. Mikrodalganın içerisindeki ışığı görebiliriz çünkü ışık dalgalarının frekansı son derece yüksek dalga boyu ise buna ters orantılı olarak son derece düşüktür ve kapaktaki delikli yüzeyden geçebilir. Mikrodalga ışın için ise bunun tam tersi geçerlidir ve delikli yüzeyden geri yansıyıp içerde kalırlar.

Mikrodalga fırınlar sağlığa zararlı mıdır?

Mikrodalga fırınları sağlığa zararları konusunda görüşler iki zıt ve uç noktada birbirinden ayrılmakta.

Belirttiğimiz gibi mikrodalga fırında ısınan yada pişen bir yiyecek yada içecek radyo dalgalarına benzeyen elektromanyetik dalgalara maruz kalır, bu dalgalar güneş ışınları gibi cam, porselen, kağıt, plastik gibi yüzeylerden geçerek (metalden geri yansır) yiyeceğin, yada içeceğin en küçük bileşenleri olan yağ ve su moleküllerini titreşmesini sağlarlar; bu sayede birbirine sürten bileşenler sayesinde oluşan sıcaklık ile yemek ısınır yada pişer.

Görüşlerin ve araştırmaların bir kısmı bu moleküler titreşme sırasında molekülün yapısına zarar geldiği, deformasyona uğradığı ve radyoaktif olarak gerçekleşen bu değişim yüzünden sağlıklı olmadığı yönünde.

Bir diğer görüş ise mikrodalga ışınların iyonize olamayanlar grubuna dahil olmasından kaynaklı olarak madde ve canlı hücrelerin yapısını değiştirmeyecekleri ve dolayısıyla radyoaktif olarak zarar veremeyecekleri yönünde. X ve Gama ışınları ise mikrodalga ışınlarından farklı olaraki iyonize olan gruptaki ışınlardır maddenin ve hücrenin yapısını değiştirirler ve zararlı olabilirler.