Önlüğün Derledikleri
Yolu mutfaktan geçen konularla ilgili merak edilenleri uzun uzun araştırdık ve sizler için derledik. Sizlerin de eklemek istediğiniz bilgiler, değerli yorumları bekliyoruz.
KöpeÄŸin Temel Besin Gereksinimleri ve Fonksiyonları
1) Protein
Yeni hücrelerin oluÅŸmasında, yıpranan dokuların yenilenmesinde, köpeÄŸin enerji ve güç kazanmasında gereklidir. GeliÅŸmekte olan genç köpekler, yaÅŸlı köpekler; bekçi, av, çoban köpeÄŸi dışarıda bulunan ve sürekli enerji harcayan köpekler evde bulunan ve fazla hareket etmeyen köpeklere oranla daha fazla proteine ihtiyaç duyar.
Yavru emziren anne köpeklere de her zamankinden daha fazla proteinli besinler verilmelidir.
Protein, doÄŸada hayvansal ve bitkisel olarak bulunur. Köpekler için daha uygun olan hayvansal olanıdır. Et her türlü proteini içerir, bununla birlikte protein deÄŸeri yüksek ve düÅŸük olan etler vardır. Mesela aynı hayvanın sık ve sert kaslı etleri, gevÅŸek kaslara oranla daha yüksek protein deÄŸerlidir.
Sözgelimi yürek, böbrek, bacak, kol bölgesinin etleri daha yükse deÄŸerde protein taşır. Ayrıca fazla yaÄŸlı olmayan dana, sığır, koyun etleri de tavuk etine göre daha yüksek proteinlidir. Bir miktar yaÄŸ köpek için gerekli olmakla birlikte, ne türde olursa olsun fazla yaÄŸlı etler köpeÄŸe verilmemelidir.
Etlerin veriliÅŸ biçimi de ayrıca önemlidir. PiÅŸirilen etlerin içindeki besin deÄŸerlerinin bir kısmı kaybolur, bu yüzden bunları çiÄŸ ya da yarı çiÄŸ halde vermek daha doÄŸrudur.
Kıyılmış et köpeklerin sindirim sistemleri için uygun deÄŸildir. Etlerin parçalar halinde verilmesi gerekir. Böylece köpeÄŸinizin organizması bundan daha yüksek oranda yararlanabilir. Balık gibi kılçıklı, tavuk gibi ince kemikli hayvan etlerinin verilmesi halinde bunların iyice ayıklanması zorunludur. Tavuk kemikleri parçalanırken, sivri ve ince kıymıklar haline dönüÅŸtüÄŸünden en az balık kılçıkları kadar zararlı olur.
Süt, özellikle genç köpeklerin beslenmesinde ve geliÅŸmesinde yararlanılan bir protein kaynağıdır. Bununla birlikte zaman zaman yetiÅŸkin köpeklere de süt verilebilir. Yalnız burada bir noktayı daima göz önünde bulundurmak gerekir. Köpek sütü, inek ve koyun sütünden çok deÄŸiÅŸik bir deÄŸere sahiptir. Köpek sütünde protein ortalama %11 iken, inek sütünde ortalama %4 tür. Buna karşın yaÄŸ ve karbonhidrat oranı inek sütünde daha yüksektir.
Köpek sütünün bu özelliÄŸi yavru köpek beslenmesinde büyük önem kazanır. Ä°nek sütünün anne köpeÄŸin sütüne eÅŸ deÄŸer olmadığı bilinmeli, yavru köpeÄŸin annesinden erken ayrılmasına izin verilmemelidir. Aksi halde yavru saÄŸlıksız olabilir. Yapılabiliyorsa, yetiÅŸkin köpeklere verilecek sütün az yaÄŸlı olması tercih edilmelidir.
Peynir ve yumurta diÄŸer protein kaynaklarıdır. Bunlar sık olarak verilmemelidir. Yumurta, fazla kalori harcayan av ve yarış köpeklerine pek sık olmamak koÅŸuluyla takviye olarak verilebilir. Peynir ve yumurtayla sık beslenme köpeÄŸin karaciÄŸerini yorar ve üzücü karaciÄŸer problemlerine yol açar.
2) Karbonhidrat
Köpeklerin ana besin kaynakları arasında yer alan karbonhidratlı yiyecekler, tahıllar ve patateslerde bolca bulunur. Bununla beraber, bunlar köpekler tarafından pek sevilmez, onlar için çekici bir hale getirilmedikçe istekle yenmez. Halbuki, bunlar organizmanın yaÅŸamını sürdürmesi için zorunlu olan enerjinin saÄŸlanmasında gereklidir.
Köpeklere verilmesi tercih edilecek karbonhidratlı yiyeceklerin başında ekmek (tercihen kepekli veya esmer), ÅŸekersiz bisküvi, pirinç, bulgur, yulaf, mısır lapası sayılabilir. Bu yiyeceklerin kemik veya et suyuyla yapılması, daha istekle ve sevilerek yenmesini saÄŸlayacağından yararlıdır. Bu lapaların bulamaç halinde olmaması iyice piÅŸmekle beraber pilav gibi susuz olması zorunludur. Aksi halde köpekte ekÅŸime yapar ve tüm yenilenlerin dışarı atılmasına neden olur.
3) YaÄŸ
ÇoÄŸunlukla köpeÄŸe verilen çeÅŸitli besinler arasında yeterli ölçüde bulunur. Günlük besininin %10 nun hayvansal veya bitkisel yaÄŸlardan oluÅŸması yeterlidir. YaÄŸ, köpeÄŸe verilen vitamin ve minerallerin deÄŸerlendirilmesinde olduÄŸu kadar, köpeÄŸe enerji vermeye de yarar.
4) Vitamin ve Mineraller
Köpeklerin birçok vitamin ve minerale ihtiyacı vardır. Alınan yiyeceklerin organizmaya yararlı hale dönüÅŸmesi, organizmanın geliÅŸmesi, hücrelerin kendini yenilemesi ve direnç kazanması için bunların alınması zorunludur. Özellikle A, D vitaminlerinin, B Kompleksin, kalsiyum ve fosforun önemi büyüktür. Bunlardan baÅŸka bakır, demir, çinko, potasyum, klor, sodyum köpeÄŸin gereksindiÄŸi mineraller arasında sayılabilir.
Vitamin ve mineraller sebze, meyvelerde büyük oranda olmasına karşın köpekler bu yiyeceklere iltifat etmez. KöpeÄŸinize bunları yedirmenin yolu elma, havuç, marul, lahana gibi meyve ve yiyecekleri severek yediÄŸi yiyeceklerin arasına rendelenmiÅŸ olarak karıştırıp vermektir.
Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir ÅŸey daha vardır. Köpeklerin sindirim sistemi selülozu sindirecek bir yapıya sahip olmadığından lifli ve kart sebzelerin verilmesine gerek yoktur.
Dilenirse tablet veya toz halinde bulunan vitamin ve minerallerden köpeÄŸinizin beslenmesini takviye edebilirsiniz. Tabi bu durumda veterinerinize danışmalısınız. Yine A, D vitaminleri için balık yağına baÅŸvurabilirsiniz. KöpeÄŸinizin kalsiyum gereksinimini ise doÄŸal yollardan karşılaması daha iyidir. Bunun için en iyi kaynak sığır veya dana kemiÄŸidir. Bu iri kemikler köpeÄŸinize uygun büyüklüklerde kırılarak ve ilik yerleri açılarak verildiÄŸinde köpeÄŸiniz kalsiyum gereksinimini saÄŸlamasının yanında psikolojik bir doygunluk da saÄŸlar.
KöpeÄŸiniz muhtemelen bu kemikle uÄŸraşırken büyük keyif alacak ve saatlerce oyalanacaktır.
