Önlüğün Derledikleri
Yolu mutfaktan geçen konularla ilgili merak edilenleri uzun uzun araştırdık ve sizler için derledik. Sizlerin de eklemek istediğiniz bilgiler, değerli yorumları bekliyoruz.
Köpek Beslenmesinde "BARF" Dieti
BARF (Bone And R
aw Food) Diet:
Yani Türkçe karşılığıyla kemik ve çiÄŸ gıda diyeti anlamında bir kısaltmadır.Açılımından da anlaşıldığı üzere kemik ve çiÄŸ gıdalar kullanılarak hazırlanan bir diyettir.
Bazı ekollere göre bazı özel hastalıklarda çiÄŸ gıda önerilmektedir. (Epileptik bir köpeÄŸin çiÄŸ etle beslenmesinin daha olumlu sonuçlar doÄŸurması gibi). Son zamanlarda bütün dünya bu konuyu hararetle tartışmaktadır. ÇiÄŸ gıda ile beslenme; hayvanın enerji seviyesini yükseltme prensibine dayanmaktadır. Ä°ÅŸin bilimselliÄŸine gelince; Homeopati bilimi bu durumu desteklerken geleneksel tıp bu durumu yadsımaktadır.Her ikisinin de haklı olduÄŸu noktalar mevcuttur. Hijyenik çiÄŸ etle beslenen köpeklerin kondüsyonlarının daha iyi olduÄŸu gözlenmiÅŸtir. Ancak hijyenik olmayan çiÄŸ gıdalarla beslenen köpeklerde çok ciddi hastalıklar görülmüÅŸtür.
Benim kiÅŸisel görüÅŸüm ;
Bu tip beslenme rejimini en azından ülkemiz koÅŸullarında hiç uygun olmadığı yönündedir.
-Bundan birkaç yıl önce Hürriyet Gazetesinden Ümit Çetin le Ankara ve çevresini kapsayan bir "Et Dosyası " hazırlanmıştı. Buradan biliyorum ki tükettiÄŸimiz etlerin ne yazık ki hiçbiri hijyenik deÄŸil. Hijyenik koÅŸullarda kesilmiyor. Dere kenarlarında kesilenden tutun da pis arabalarda taşınanlara kadar aklınızın alamayacağı pislikler... Bunlar sabahın çok erken saatlerinde oluyor bu yüzden sizler göremiyorsunuz.-
*Kemik, çok çabuk bozulabilen ve içerisinde kısa sürede mikropların üreyebileceÄŸi bir maddedir.
*Etler çiÄŸ olarak tüketildiklerinde insanlara da bulaÅŸabilen ve bazı durumlarda öldürücü olabilecek paraziter ve enfeksiyöz hastalıkların bulaÅŸmasına neden olurlar.
*DiÄŸer çiÄŸ gıdalar da paraziter hastalıkların bulaÅŸmasına neden olabilirler.
Kedi ve köpeklerin kuru mama yerine taze sebze, meyve, çiÄŸ et, sakatat ve kemikle beslenmesi gerektiÄŸi esasına dayanan "Barf diyeti" son 2-3 yıldır Amerika ve Avrupa da giderek yaygınlaşıyor. Ä°ngilizce açılımı Bone And Raw Food, Türkçe anlamı ise kemik ve çiÄŸ besin olan Barf, yurtdışında öyle yaygın ki evlere servis yapan özel firmalar bile kurulmuÅŸ durumda. Türkiye de de internet aracılığıyla duyulmaya baÅŸlayan bu beslenme türü hayvan severlerin ilgisini çekmeye baÅŸladı.
DAHA BESLEYÄ°CÄ° !
Barf diyetinin hayvan saÄŸlığına etkileri konusunda uzmanlar genelde olumlu yaklaşıyor. Hayvanın ömrünü uzatıyor, bağışıklığı arttırıyor. Konserve ya da kuru mamalar, bir dönem sonra hayvanda birikim yapıyor. Çünkü hepsinde çok miktarda katkı maddesi var." ÇiÄŸ besin tüketimi üzerine kurulu olan Barf diyetiyle ilgili hayvan sahiplerinin tek dikkat etmesi gereken noktanın hayvanların parazit tedavilerinin daha sıklaÅŸtırılması. ÇiÄŸ besinlerin hayvana hiçbir zararı yok. Bu bilimsel olarak da kanıtlanmış durumda. Ayrıca hayvana çiÄŸ et verilince saldırgan olur gibi ÅŸeyler de tamamen batıl inanç. Hayvanlar da çok severek yiyorlar. Hepsi taze olduÄŸu için daha aromatik oluyor. PiÅŸmediÄŸi için besleyiciliÄŸi daha iyi oluyor. Mesela kemik, kaynattığınız zaman hem besleyiciliÄŸini yitiriyor, hem de sertleÅŸip mide bağırsak mukozasını çizebiliyor.
Barf Diyeti Besin Kaynakları
YaÄŸlar:
-Ayçiçek Yağı
-Balık Yağı
-Zeytin Yağı
-Tohum Yağları
Kalsiyum Kaynakları:
-Kemik
-Yumurta KabuÄŸu
Protein Kaynakları:
-ÇiÄŸ tavuk-hindi
-ÇiÄŸ dana-koyun
-Haftada bir sakatat
-ÇiÄŸ balık
-Süt, yoÄŸurt, yumurta
Vitamin-Mineral Kaynakları:
-Sebzeler; mevsim sebzeleri
-Sarımsak: Enfeksiyona karşı antibiyotik görevi yapar.
Ä°ç ve dış parazitlere karşı korur.
Solucan oluÅŸumunu engeller
Kanser oluÅŸumunu önler
(25 kg için günde bir diÅŸ)
-Elma Sirkesi: Midedeki asit oranını dengeler.
Sindirime ve besin emilimine yardımcı olur.
Mide gazını önler, bağırsak kokusunu azaltır.
Ä°drar yolları enfeksiyonunu önler
(30kg için bir sofra kaşığı)
Kullanmayı tercih ettiÄŸiniz sebze ve meyveleri mutlaka püre haline getiriniz!
Bu hayvanın sindirim sistemi için ÅŸarttır.
Ispanak, brokoli ve havuç mutlaka kullanın.
Bunlara mevsim sebzeleri de ekleyebilirsiniz.
Normal kiloda yetiÅŸkin bir Cocker ın 1 günlük Barf yemek reçetesi
* 3- 4 adet tavuk kanadı ya da 5-7 adet tavuk boynu ya da 1 adet hindi boynu.
* EÅŸit miktarda brokoli, ıspanak ve havuçtan hazırlanmış 2 tas sebze püresi. (küçük bir diÅŸ sarımsak, 1 ya da 2 çay kaşığı balık, zeytin ya da ayçiçek yağı ve sirke sebze karışımına eklenir.)
* Yemekten en az 2 saat önce ya da sonra küçük bir muz, elma, ÅŸeftali, bir avuç böÄŸürtlen gibi meyveler verilebilir.
* Tavuk ya da hindi eti yerine hafta bir kez parçalara ayrılmış dana yüreÄŸi, dana böbrek ya da dana ciÄŸeri, haftada 2 gün 2-3 dana pirzola kullanılabilir.
* Zaman zaman et yerine yoÄŸurt ve peynir verilebilir.
* KöpeÄŸinize ödül bisküvileri yerine havuç, elma ya da muz verin.
YAYGIN ve PRATÄ°K BARF UYGULAMALARI
Bütün besinlerin doÄŸal haliyle, çiÄŸ olarak hazırlandığı, kemik, et, sebze, meyve, yumurta ve süt ürünlerinden oluÅŸan bir beslenme sistemidir.
KöpeÄŸinizin günlük toplam besin ihtiyacı, ideal vücut ağırlığının % 2-5 i oranındadır. Zayıflaması istenen köpeklerde bu oran % 2 ye düÅŸürülür. Enerjik köpeklerde %5 e kadar çıkarılabilir. Bir yaşına kadar "puppy" kabul edilen köpekler, vücut ağırlıklarının % 10 u kadar bir oranda günlük besin alabilirler. BARF sisteminde, aynen doÄŸada olduÄŸu gibi, tüm oranlar göz kararıdır. KöpeÄŸinizi sık sık gözlemlemelisiniz ve gıda oranlarını ayarlamalısınız. Ä°deal kiloda olan bir köpeÄŸin, vücudunun yan kısımlarını sıvazladığınızda, elinizle kaburga kemiklerini hissedebiliyor olmanız gerekmektedir.
Genel bir ortalama olarak, köpeÄŸinizin uzun vadede alması gereken besinlerin oranları ÅŸöyledir :
% 50 RMB (Raw Meaty Bones) - ÇiÄŸ etli kemikler ( tavuk, hindi, koyun kemikleri )
% 20 Lop et (çiÄŸ dana, koyun, balik, tavuk, hindi eti)
% 5-10 sakatat (ÇiÄŸ ciÄŸer, kalp, taslik- tavuk, hindi, koyun, dana)
% 20-25 çiÄŸ sebze + meyve + yumurta + yoÄŸurt + süt + peynir
Tavsiye edilen vitaminler ve katkı maddeleri :
Büyük köpekler için gün aşırı balıkyağı ve E-vit hapları * Zorunlu olmamakla birlikte haftada 2-3 defa B-vitamini ve C-vitamini * Haftada bir kez, 1 er tatlı kaşığı doÄŸal elma sirkesi, bal ve doÄŸal pekmez (faydalıdır, ancak zorunlu deÄŸildir)
PRATÄ°K GÜNLÜK TARÄ°FLER :
Sabahları vaktinizin sınırlı olacağını düÅŸünerek, köpeÄŸinize sadece etli kemik vermenizi öneriyoruz. Türkiye koÅŸullarında, en bol ve ucuz kemik, tavuk çorbalık sırt/boyun/but/kanat dır.
Örnek : 30 kg ağırlığında bir köpeÄŸin, günlük ortalama % 3 besin ihtiyacı düÅŸünülerek, toplamda 900 gr kadar gıda alması istenir. Dolayısıyla, sabah öÄŸününde 450 gr çiÄŸ etli kemik yiyebilir. - Aksamları, köpeÄŸimizin lop et ve sebze+meyve ihtiyacını söyle karşılayabilirsiniz. Gene 30 kg ağırlığında bir köpeÄŸi örnek alırsak, besin çeÅŸitliliÄŸini saÄŸlayabilmek için kırmızı et kullanarak, 200 gr çiÄŸ dana kıyma içine, 200 gr püre haline getirilmiÅŸ birkaç çeÅŸit çiÄŸ sebze karıştırabiliriz. Ayrıca bu karışıma, kalan 50 gr gıda ihtiyacını karşılayacak ÅŸekilde, haftada 2-3 defa çiÄŸ yumurta (kabukları da kalsiyum açısından faydalıdır), yoÄŸurt / süt / tuzsuz lor peyniri ekleyebiliriz. Olanaklarımız elverdiÄŸince, lop et verdiÄŸimiz öÄŸünlerde balık ve sakatat kullanabiliriz. Balık temizlenmiÅŸ olmak kaydıyla, kafası ve kılçığı ile birlikte çiÄŸ olarak verilebilir. Sakatat sevmeyen köpeklerde, sabah verilen kemiklerin iç organları içeren parçalar (tavuk sırt / göÄŸüs kemiÄŸi, ciÄŸer ve kalbiyle birlikte) olmasına dikkat edersek, ayrıca sakatat verme ihtiyacı kalmaz. Sebze ve meyvelerden, mevsimine göre elimizin altında bulunan hemen hemen her ÅŸeyi köpeÄŸimize verebiliriz.
Ancak birkaç sakıncalı sebze vardır : SoÄŸangiller(pırasa vs), patlıcan, domates ve patatesin alerjik reaksiyonlara sebep olduÄŸu görülmüÅŸtür. Ispanağın fazlası da demir eksikliÄŸine yol açabilir.
Ayrıca elma, kayısı, ayva çekirdekleri zararlıdır.
BaÅŸlarken :
Uzun süre kuru mama ile beslenmiÅŸ bir köpeÄŸin BARF a geçiÅŸte, ishal vb rahatsızlıkları olabileceÄŸini düÅŸünerek, besin çeÅŸitliliÄŸini yavaÅŸ yavaÅŸ arttıracağız. Yani ilk hafta bütün öÄŸünlerde, sadece çiÄŸ etli tavuk kemiÄŸi vereceÄŸiz. Daha sonra, her öÄŸünde yeni bir gıda ekleyerek, tam listeye ulaÅŸacağız. Ayrıca, sindirim sisteminin tamamen farklı çalışacağını göz önüne alarak, yeni sisteme geçmeden önce bir öÄŸünü atlayarak, mide ve barsaklarda kalmış kuru mamanın tamamen sindirilmiÅŸ olmasına olanak tanıyacağız. ÇiÄŸ besinlerin mideden barsaklara geçiÅŸi 4-5 saatte tamamlanırken, bu süre kuru mamada 10-12 saati bulmaktadır.
Ön Hazırlıklar:
Öncelikle güvenilir bir kasap ya da tavukçu bulmanız gerekmektedir. Etlerin taze ve ekonomik olduÄŸundan emin olduktan sonra, birkaç haftalık ihtiyacınızı toplu olarak alabilirsiniz. Et ve kemikleri, öÄŸün miktarlarına uygun olarak mutfak terazisinde tarttıktan sonra, küçük poÅŸetlere koyarak deep-freezede stoklayabilirsiniz. Bundan sonra yapılacak tek ÅŸey, bir sonraki öÄŸünü buzluktan çıkartmak olacaktır. Etli kemikler, oda sıcaklığında 10-12 saatte çözülmektedir. EÄŸer etleri önceden buzluktan çıkartmayı unutursanız, sakın mikrodalga fırın kullanmayın, kemikleri piÅŸirebilir. Sıcak suda bekleterek etleri çözebilirsiniz. Biraz buzlu vermenizin de bir sakıncası yoktur.
Köpekler, BARF a ilk baÅŸlanılan öÄŸünlerde, uzun yıllar boyunca en ulaşılmaz gıda olarak gördükleri kemikleri, mama kabında gördüklerinde oldukça heyecanlanabilirler, ya da tam tersine, yemeÄŸi reddedebilirler. Yemek istemiyorsa, küçük parçaları elinizle kopartıp Ona yardımcı olabilirsiniz. EÄŸer, fazla heyecanlanıp, kemikleri bütün bütün yutmaya kalkıyorsa, kasap satırı ile büyük kemikleri birkaç yerinden (2-3 cm boyunda) kırabilirsiniz. Daha sonra çiÄŸneyerek yemeye alışacaklardır. Bütün yuttukları kemikleri sindiremeyip kusabilirler. Bu, alışma döneminde, oldukça sık rastlanılan bir problemdir. Sebze + meyve püresini de, önceden büyük miktarda hazırlayıp öÄŸünlük paketler halinde dondurmak mümkündür. Ancak, küçük boy bir blender da, her akÅŸam birkaç çeÅŸit sebzeyi taze olarak hazırlamak da zahmetli deÄŸildir. KöpeÄŸimize rutin olarak 3 ayda bir verdiÄŸimiz iç-parazit haplarını, tedbir olarak 2 ayda bir uygulamamız, veterinerler tarafından önerilmektedir. Burada anlatılanlar, baÅŸlangıçta biraz karmaşık görünse de, ilk öÄŸünün tavuklarını verdikten sonra siz de kendinize artık BARF cı diyebilirsiniz.
BARF Diyeti Yağ Kaynakları
Ayçiçek yağı
Zeytin Yağı
Balık Yağı
Tohum yağları ( bu yağlar mutlaka buzdolabında saklanmalıdır)
BARF Diyeti Kalsiyum Kaynakları
Kemik
Yumurta kabuÄŸu
Barf diyetinin kemikli etleri tercih etmesinin sebebi kemiklerin bol miktarda kalsiyum ve fosfor içermesidir. Kemiksiz etleri vermeyi tercih ettiÄŸiniz zaman bunun yanında bol miktarda çiÄŸ kemikle takviye yapmalısınız. Ayrıca parçalanmış yumurta kabukları da kalsiyum açısından zengindir.
BARF Diyeti Protein Kaynakları
ÇiÄŸ tavuk,hindi eti
ÇiÄŸ dana,koyun kuzu eti
ÇiÄŸ taze balık
Az miktarda (haftada 1 kez) sakatat
YoÄŸurt
Süt
Yumurta
BARF Diyeti Vitamin ve Mineral Kaynakları
Sebzeler (ıspanak, brokoli, havuç, sarımsak ve diÄŸer mevsim sebzeleri)
Meyveler(elma,armut,böÄŸürtlen,muz,avokado,ÅŸeftali)
Sarımsak
Sarımsak
Barf diyetinde önemli bir yer tutar. Enfeksiyonlara karşı antibiyotik görevi yapar. Ä°ç ve dış parazitlere karşı korur. Mide ve bağırsak solucanı oluÅŸmasını engeller. Kanser oluÅŸumunu önler.
Elma Sirkesi
Elma Sirkesi de Barf diyetinin vazgeçilmezlerindendir. Midedeki asit oranını dengeler, sindirime ve besin emilimine yardımcı olur. Mide gazını önler ve bağırsak kokusunu azaltır. Ä°drar yolu enfeksiyonlarını engeller. Her 30 kilo için bir sofra kaşığı sirke, yemeklere yada suya karıştırılmalıdır.
Sebze ve Meyveler
Hazırlayacağınız her sebze yemeÄŸinin içine bir miktar sarımsak koyun. 25 kg bir köpek için her gün bir diÅŸ sarımsak yeterli olacaktır. Sarımsak parazitlerle savaÅŸmada antibiyotik görevi yapar. Ayrıca her yemeÄŸe elma sirkesi ekleyin. Her 30 kilo için bir sofra kaşığı sirke yeterlidir. Meyveleri ve sebzeleri mevsim sebze ve meyvelerinden seçin. Meyve olarak elma kullandığınızda çekirdeklerini çıkarın. Kullandığınız sebzelerin iyi yıkanmış olmasına dikkat edin.
Kullanmayı tercih ettiÄŸiniz sebze ve meyveleri püre haline getirin. Ispanak, brokoli ve havuç mutlaka kullanılmalıdır. Bunlara mevsim sebzeleri ve patates ekleyebilirsiniz. Çok koyu bir karışım elde edersiniz biraz su ekleyebilirsiniz. Sebze ve meyveleri püre haline getirmeniz ÅŸarttır çünkü bu hayvanın sindirimi için gereklidir.
Elde ettiÄŸiniz karışımın içine bir ya da iki yumurta ekleyin. Yumurtaları kabuklarıyla birlikte kullanabilirsiniz. Yumurta kabukları kalsiyum açısından zengindir. Sebze karışımlarınıza bir miktar elma sirkesi, balık yağı ya da bitkisel yaÄŸlardan katmalısınız. Yağın miktarı bir öÄŸün için bir ya da iki çay kaşığı olabilir. Bu miktar yeterlidir.
Sebze yemeÄŸini köpeÄŸinize tek başına verebilirsiniz ya da et yemeÄŸiyle birlikte yedirebilirsiniz. Bu uygulayacağınız diyete baÄŸlıdır. Et ve sebze yemeklerini bir arada vermek isterseniz sebzenin içine yumurta karıştırmayın. Haftanın 3 günü sebze diÄŸer günlerde et verebilirsiniz. Bu karışımları her öÄŸün hazırlamak zor olabilir. Bu durumda fazla hazırlayıp derin dondurucuda saklayabilir ve öÄŸünlerde çözdürerek kullanabilirsiniz. Bu tamamen güvenlidir.
Et ve Kemik Yemekleri
Barf diyetine ilk baÅŸladığınızda en uygun et tavuk ya da hindi boynu olacaktır. Bu etlerde kemik ve et oranı hemen hemen yarı yarıyadır. Haftanın 2 ya da 3 günü beyaz et kırmızı kemikli etlerle deÄŸiÅŸtirilebilir. Tavuk ya da hindi butu kullanılabilir. Tavuk kemiÄŸinin köpeklere zararlı olabileceÄŸi bilinmektedir. Ama bu yalnızca piÅŸirilmiÅŸ kemikler için geçerlidir. PiÅŸmemiÅŸ tavuk kemikleri kolay yenebilir haldedirler. Sakatat Barf diyetinin vazgeçilmezlerindendir.
Haftada bir kaç gün küçük porsiyonlar olarak kullanılmalıdır. Tavuk yada dana yürek, böbrek, ciÄŸer kullanılabilir. Yukarıdakiler barf diyetinin en temel uygulamalarıdır.
DeÄŸiÅŸik ırklardan, farklı yaÅŸ ve ağırlıklarda köpeÄŸin ihtiyaçları da farklı olacağından köpeÄŸinizin neyi ne kadar yemesi gerektiÄŸini veteriner hekiminizden öÄŸrenmeli ve Barf yemeklerini ona göre hazırlamalısınız.
AÅŸağıda örnek olarak normal kiloda yetiÅŸkin bir Cocker Spaniel’in 1 günlük Barf yemek reçetesini bulacaksınız. Kendi köpeÄŸiniz ve kediniz için uygun Barf diyetini öÄŸrenmek için lütfen hekiminize danışın.
*3-4 adet tavuk kanadı yada 5-7 adet tavuk boynu yada 1 adet hindi boynu
*EÅŸit miktarda brokoli, ıspanak ve havuçtan hazırlanmış 2 tas sebze püresi.(küçük bir diÅŸ sarımsak,1 yada 2 çay kaşığı balık, zeytin yada ayçiçek yağı ve sirke sebze karışımına eklenmelidir)
* Yemekten en az 2 saat önce yada sonra küçük bir muz,elma,ÅŸeftali,bir avuç böÄŸürtlen gibi meyveler verilebilir.
*Tavuk yada hindi eti yerine haftada bir kez bir parçalara ayrılmış dana yüreÄŸi , dana böbrek yada dana ciÄŸeri,haftada 2 gün 2-3 dana pirzola kullanılabilir.(diÄŸer kemikli etler uygun miktarda kullanılabilir)
*Zaman zaman et yerine yoÄŸurt ve peynir verilebilir.
*Kemikli etler yerine zaman zaman parçalara ayrılmış ya da kıyma halinde kırmızı ya da beyaz et kullanabilirsiniz fakat bunu sıkça yapmanız köpeÄŸin kalsiyum alımını engeller.
*KöpeÄŸinize ödül bisküvileri yerine, havuç, elma ya da muz verin.
Veteriner Hekim
Melike Akay
www.sanslipati.com
Konu Mankenimiz: Sevgili Bambam a gülümseyen fotoÄŸrafı için teÅŸekkür ederiz.
Yourmlarınız
123456 2010-09-12 18:47:49
tavuk kemiğini hiç bir veteriner hekim tavsiye etmezken neden siz tavsiye ediyorsunuz bildiğimiz kadarıyla tavuk kemiği aşırı proteğin oldundan sık tüylü köpeklerde tüy dökümüne sebeb oluyor bu konuda bizleri aydınlatırsanız seviniriz
123456 2012-01-29 01:03:56
uk kemiği pişmiş halde oldukça zararlıdır.çiğken o kadar tehlikeli olmadığını biliyorum.muhtemelen cevabı bu şekilde olacaktır.tavuk kemiği piştiğinde keskin hale gelir we çatlayarak batma yırtma şeklinde zarar werebilir.bu nedenle tavsiye edilmez.
