Önlüğün Derledikleri

Yolu mutfaktan geçen konularla ilgili merak edilenleri uzun uzun araştırdık ve sizler için derledik. Sizlerin de eklemek istediğiniz bilgiler, değerli yorumları bekliyoruz.

Kanserle Mücadele Sırasında Beslenme

Merhaba,

Baharın bu güzel günlerinde havalar yaz sıcaklarını aratmaz, kırların yeşili çiçeklerden gözükmez olmuşken iç karartıcı haberler almayı yada yazılar okumayı hiç birimiz istemeyiz.. Maalesef artık her açtığımız gazetenin bir iki sayfasında yada neredeyse televizyonda rastladığımız her reality show programında, hep aynı konuyu duyar olduk: Kanser! Vücudumuza sinsice giren, bizleri yada yakınlarımızı ele geçiren bu sinsi hastalık çevremizde yada bizde yoksa kendimizi şanslı sayar hale geldik son günlerde.

Elbetteki herkesin kendince yorumları var, stres, sağlıksız beslenme, sağlıksız yaşam tarzı, sigara, alkol, baz istasyonları, GDO’lu gıdalar, hormonlu yiyecekler, katkı maddeleri.... sayfalar dolusu yazabileceğimiz milyonlarca sebep.. “Kimbilir hangisi gelip bizi buldu?” diye günlerce düşünsekte asla öğrenemeyeceğimiz nedenler...

Ben en bilinçli halimde 2006’da tanıştım annemle birlikte kanserle... İlk kanser haberini aldığımızda “yapacak bir şey yok bu başımıza geldi, neden biz diye sormamıza gerek yok! haydi bunu beraber aşacağız dedik”... Benim evlilik hazırlıklarımın telaşında radyoterapi seansları hızlıca geldi geçti, hep güldük, bir damla gözyaşı dökmedik geçen sürede, evlendiğimde ise nihayet kanser hayatımızdan gitmişti. Sonsuza dek gitmiş olmasını umarak hayatımıza devam ettik. Ta ki anneler gününden önceki Cuma’ya kadar. O gelip yine annemi bulmuş belki de anneannemin rahatsızlığı ve vefatı sırasındaki üzüntülerle beslenmiş, yeni bir kitle olarak karşımıza çıkmıştı. Bizim için biraz buruk bir anneler günü geçti, çünkü bu kez ilk defa kemoterapi ile tanışacaktı annem. Saç dökülmesi, ağrılar, bulantılar, yorgun bir beden bizi bekleyen gerçekler. Bütün hastane işlemleri, doktor görüşmeleri yada arkadaşlarımla paylaşma sırasında şaşırtıcı gerçekle yüzyüze geldim, ne çok insan vardı bu konuda bilinçli, herkesin anlatacak bir hikayesi vardı kimi "babam.." diyerek başladı söze kimi "abim..." Bizi bekleyen günler konusunda, beslenme tablomuz konusunda tavsiyelerde bulunan herkese bu vesileyle sonsuz teşekkürler.

Öğrendik ki bu geçen kısacık zamanda kemoterapi kanserli hücrelere saldırırken bedeni de yoruyor, ona da zarar veriyor, moral herşeyden önemli, hatta en önemlisi belki de yeniden sağlıklı hücreleri oluşturmak için. Ama kemoterapide en az o kadar önemli bir konu daha devreye giriyor. Vücudun ilaçla birlikte kanserli hücreleri yok edebilmesi ve ilacın kendisi için olumsuz etkilerini bedenden uzaklaştırması için: Beslenme!

Doktor muaynehanesinden bize 7 sayfalık bir klavuz döküman verdiler; ağrılar, bulantılar gibi yan etkilerin yanısıra beslenme ile ilgili önemli bilgiler ve ipuçları içeren. Biz annemle ve ailemle elele bu hastalığı yeneceğiz! Bunun için ilk adımlarımızı attık, dileriz ki bu hastalığa yakalanan büyük küçük herkes bu hastalığı yenebilsin.

Çevresinde bu hastalığa yakalanmış yakınları olan kişiler için rehber olabileceğini düşündüğümüz için, sizlerle Kemoterapi sırasında beslenme ile ilgili doktorlardan aldığımız tüm duyumları ve bilgileri paylaşmak istiyorum. Bunları sizinle paylaşmamda ki bir diğer neden ise aslında bütün bunları araştırıp inceleyince farkettim ki bu hastalık için uygulanan diyet aslında "Bizim Yaşam Reçetemiz" olmalı. Beslenme kısmını okuyunca ne demek istediğimi daha net algılama imkanı bulacaksınız, ancak tek başına ne moral, ne de beslenme yeterli değil. Tüm doktorlar kişinin sağlığı el verdiğince bol yürüyüş öneriyor! biz bilgisayarlarımızın yada işlerimizin başında kök salmışken, belki çocuklar, ev işleri, okul telaşı, günlük hayat rutinleri arasına sıkışmışken buna hiç vaktim yok deyip geçmeyi tercih ediyoruz. Oysa ki günde sadece 45 dakika yada bir saatimizi imkanlarımız el verdiğince bol oksijen alabileceğimiz bir ortamda yürümeye ayırırsak, bu hareketib dolaşım sistemimize, damarlarımıza, hücrelerimize yapacağı katkı süphesiz ki tartışılmaz. Oksijen bu tedavi sırasında da hücrelerin yenilemek için, damarların açık olması için en çok ihtiyaç duyduğu şey.

Türk Kanser Araştırma ve Savaş Kurumu Derneğinin sloganı (TKASK) ve Uluslararası Kanser Savaş Örgütünün (UICC) slogan ne güzel düşünülmüş:

Doğru Besin Bol Hareketle Gülümse Geleceğine!

Uyarı! :

Bu bilgilendirme genel bir tavsiyedir, önerileri farklı sağlık koşulları veya sorunlarının varolması ihtimaline karşılık doktorunuza mutlaka danışmalısınız. Örneğin hasta şeker, kolestrol, reflü, tansiyon ve benzeri başka hastalıklara sahip ise doktoru kendisine başka bir beslenme şekli önerecektir. Öğrendiğimiz bir diğer önemli nokta ise tedavinin ağızda yara ve aftlara sebep olabilme ihtimali, bu ihtimal için önerilen günde dört kez bir bardak kaynamış soğumuş suya bir tatlı kaşığı ölçüsünde karbanot eklenerek gargara yapılması ve mutlaka her öğünden sonra dişlerin ve dilin fırçalanması öneriliyor yine de yara oluştuysa bu durumda beslenmeninde daha yumuşak, püremsi gıdalarla yapılması asitli gıdalar (limon, sirke, cola vb) kaçınılması, çok sıcak içeceklerin içilmemesi, mümkünse içeceklerde kamış kullanılması tavsiye ediliyor. Tat bozukluğunda ise hissedilmeye başlandığı anda meyveli buzlar (meyve suyunu dondurabilirsiniz) ağızda gezdirilebiliyor.

İşte Kemoterapi sırasında “beslenme” ile ilgili önemli ipuçları:

Öğrendiğimiz en önemli şey tedavi sırasında tümörü küçültecek mucize bir diyet olmadığı, ancak uygulanacak doğru beslenmenin yan etkileri azaltması ve tedavi sürecini rahatça geçirmeyi desteklediğidir. Tedavinin en önemli destekleyicisi günde 2-2,5 litre sıvı alınması, sıvının yarısı su diğer yarısı ise komposto suyu, taze sıkılmış meyve yada sebze suyu, ayran, çorba gibi diğer besinlerdir.

Günde 100-150 gram et alınması önemlidir, haftanın 3 günü balık diğer günlerinde ise tavuk yada kırmızı et tüketilebilir, kan değerlerinin yüksek kalması için kırmızı etden kaçınmamak gerekir, etlerin kızartılmaması, çok pişirilmemesi önemlidir. Kırmızı et içim bonfile, pirzola gibi etler değerli et kapsamındadır, aynı besini döner, kebap gibi gıdalardan almak zordur. Sosis, sucuk, salam gibi yabancı maddeler içeren besinlerden kaçınmak gereklidir. Et alınamıyorsa tam pişmiş 1 yumurta 2-3 günde bir yenilebilir.

Etleri ve balığı mümkün olduğunca ızgara veya fırında pişirirken, hazırladığımız yemeklerde de mutlaka çok az ayçiçek yağı veya zeytinyağı kullanılmalı.

Beslenmenin temel noktası bizce vücuda yararı olmayacak gıdaları minimuma indirmek, örneğin fazla unlu gıdalarla beslenmek, mantılar, börekler, makarnalar yemek yada bol şerbetli tatlılar tüketmenin sadece kanserli hastalar değil kuşkusuz hiç birimiz için faydası yok, bunun için doktor tavsiyesine bile gerek yok :)

Tedavi sırasında kahverengi şekeri tercih etmek, beyaz ekmek yerine kepekli-çavdar-tam buğday gibi ekmekleri tüketmek bir diğer önemli nokta.

Öğrendik ki süt kanda ani şeker düşme-yükselme döngüsünü arttırıyor, bu yüzden günde 1-2 bardaktan fazlasını uzmanlar önermiyor, ancak bunun yerine günde 250 gram ile bünyeye göre yarım kilo arasında yoğurt, ayran, çökelek gibi süt ürünleri tavsiye ediliyor.

Kanserle savaşmada dost olduğu kanıtlanmış sebze ve meyveler mevcut.

Ancak en önemli püf noktası bunları tam mevsiminde tüketmek. Örneğin şu anda içinde bulunduğumuz Mayıs ayında bu kadar kütür kütür, bu kadar tatlı yeşil eriklerin olması mümkün değil, demek ki bu besin için Haziranı beklemek daha doğru. Şu anda ıspanak, yer elması, brokoli, havuç, elma, kereviz gibi besinlerin mevsimi bitti, artık tezgahlarda taptaze semizotları, baklalar, taze fasulyeler, harika enginarlar var, az zeytinyağı ile mümkün olanı çiğ tüketmek mümkün olmayanı ise besin değerlerini çok öldürmeden pişirmek önemli.

Kanserle savaşmada dost olduğu kanıtlanmış sebze ve meyveler:

Meyveler:

Kabuklu elma, kivi, ananas, muz, potakal, limon, çilek, kayısı, şeftali, üzüm vb.

Sebzeler:

Brokoli, ıspanak, tüm yeşil yapraklı sebzeler, lahana, karnabahar, soğan, sarımsak, kırmızı biber, havuç, patates, kereviz, yer elması, marul, salatalık, domates, turp.. vb.

Sebzeleri 4-5 kaşık elma sirkesi içerisinde biraz bekleterek iyice yıkadıktan sonra az zeytinyağı ile besin değerlerini öldürmeden pişirip günde 5-6 porsiyon yemekte fayda var. Soğan sarımsağın ise ince doğranıp 10-15 dk oda ısısında bekletip ardından pişirilerek veya çiğ tüketilmesi öneriliyor.

Meyveleri ise iyice yıkadıktan sonra çiğ tüketebileceği belirtiliyor. Günde bir bardak (mevsiminde ise) nar, domates yada havuç suyu (içerisine 1 damla zeytinyağı eklenerek) içilmesi öneriliyor. Konsantre meyve sularının hayatımızda yeri yok. Greyfurt suyu ise bu tedavi sırasında kesinlikle önerilmiyor.

Diğer besinler:

Artık çoğumuzun vazgeçilmezi olan "yeşilçay" hastalığın tedavi aşamasında önemli rol oynuyor. Elma, Ayva, limon kabuğu ve böğrütlen yaprağını kurutup parça halinde içine tarçın ekleyerek çay şeklinde içmenin de faydası olduğu belirtiliyor.

Pekmez yada bal bir tatlı kaşığı her gün alınabiliyor. Benim araştırmalarıma göre keçiboynuzu pekmezi oldukça faydalıymış.

Doktorlar kesinlikle karışımını bilmediğimiz otlar ve ısırgan otunu önermiyor. Ancak ıhlamur, papatya çayı gibi içecekler zararlı bulunmuyor.

Günde yarım avuç ceviz yada fındık ise diğer yararlı besinler arasında.

Bütün bahsedilen gıdaları az ve sık aralıklarla taze pişmiş yada taze alınmış olarak tüketmek püf noktası.

Yazdıklarımı okuduğunuzda sizde benim gibi hissetmediniz mi? Bu aslında bir diyet değil bir yaşam tarzı olmalı, hasta yada değil herkes bu reçeteyi kendine hayat felsefesi edinmeli. Evet günlük rutinimiz, işimiz, ailemiz çok önemli ama hepsinin devam edebilmesi için en önemli şey: SAĞLIĞIMIZ! O eksik olduğunda diğerlerine yetişmek mümkün olamayacağından o bizi terketmeden bizim onun için gereken tedbirleri almamız en doğrusu.

Rahmetli minnoşumun (anneannemin) dilinden düşürmediği bir lafı vardı...

“Sen tedbirini al, gerisini Allah”a bırak!” ....

Sağlıklı ve Lezzetli Günler Dilerim,

Zeynep İzgi

Yourmlarınız

123456 2012-02-29 20:37:52

merhabalar benim annem meme kanseri ve aralıksız 3 yıla yakın kemoterapi alıyo zamanla radyoterapide mevcut son zamanlarda durumu pek iyiye gitmiyo bunun için sayfanızı ziyaret ettim biraz okudum bilgi aldım böyle bir girişimde bulunduğunğz için sizi tebrik ve teşekkür ederim... merak ettiğim kemoterapi sürecinde sıkma portakal suyunun greyfurt gibi kullanılmaması öneriliyomu? yani yasak mı? bir de köpek balığı tavsiye ediliyo bunun doğruluk payı ne kadar? ilginize teşekkür eder saygılarımı sunarım ve başarılarınızın devamını dilerim...

Zeynep 2012-03-14 22:20:57

Merhaba, biz 6 seans kemoterapide istenen sonucu almadık platin direci yuksek cıktı hastalaıgın, ilaç değişti ve şimdi cuma 2. seansı alıp sıfırdan başlıyoruz.. 3 yıldır hiç ara vermeden mi ilaç alıyor acaba? Çok zor ve yıpratıcı olmalı size kolay gelsin. Benim doktorlardan öğrendiğim suni yolla gelen hiç bir vitamin önerilmediği gibi sadece greyfurt önerilmiyor... kopekbalığı, ozon tedavi, beres damla gibi hic bir seyi kemoterapi alırken kullanmayın dedi doktor ama benimde kafam artık çok karışık.. :( hepimize kolay gelsin Allah onlara şifa versin..